مریم فیروز درگذشت 

مریم فیروز، از اعضای بلندپایه حزب توده ایران و همسر نورالدین کیانوری، دبیرکل متوفای این حزب، در سن نود و دو سالگی در تهران درگذشت.

خانم فیروز که در ده سال گذشته به بیماری آلزایمر مبتلا بود، یک ماه پیش زمین خورد و دچار شکستگی استخوان پا شد و تا بعدازظهر دیروز که در منزل مسکونی اش از دنیا رفت، زمینگیر بود. 

مریم فیروز امروز در گورستان بهشت زهرا در جنوب تهران به خاک سپرده شده و مراسمی برای او برگزار نشده است.

او دختر عبدالحسین میرزا فرمانفرما، از رجال برجسته اواخر دوره قاجار بود، در اوائل فعالیت حزب کمونیستی توده در زمان رضاشاه پهلوی به عضویت این حزب در آمد، سالها بعد پس از غیرقانونی اعلام شدن این حزب و تحت تعقیب قرارگرفتن اعضای آن، با همسر دومش نورالدین کیانوری که از اعضای برجسته حزب توده بود به شوروی گریخت و پس از دو سال همراه با دیگر سران حزب در آلمان شرقی ساکن شد. 

پس از پیروزی انقلاب ایران در سال 1979، مریم فیروز همراه با همسرش و دیگر سران حزب توده به ایران بازگشت اما در بهمن 1361 (فوریه 1983) که حزب توده از طرف حکومت منحل اعلام شد و اعضایش تحت تعقیب قرارگرفتند، همراه با همسرش بازداشت شد و حدود چهار سال را در زندان به سر برد. 

نورالدین کیانوری در نامه ای به آیت الله خامنه ای رهبر ایران نوشت که مریم فیروز در زندان مورد شکنجه های سختی قرار گرفت.


کتاب خاطرات مریم فیروز در سال 1373 (1994) در تهران به چاپ رسید که همچون کتاب خاطرات نورالدین کیانوری در واقع حاصل گفتگوهایی با او از جانب مراجع رسمی حکومتی بود. 

مریم فیروز پس از آزادی از زندان تا هنگام مرگ خانه نشین بود و فعالیتی نداشت، از وی دو دختر به نامهای افسانه و افسر برجای مانده که حاصل ازدواج اولش با عباسقلی اسفندیاری هستند. 

پدر همسر اول او، حاج محتشم السلطنه اسفندیاری در سال 1314 خورشیدی (1936 میلادی) که رضاشاه فرمان به کشف حجاب اجباری داد، رئیس مجلس شورای ملی بود و نخستین مقام ایرانی بود که در کشف حجاب در خانواده اش پیشقدم شد. 


شب گذشته، مریم فیروز از اولین بنیان*گذاران جنبش زنان در ایران، در سن ۹۵سالگی در تهران درگذشت.

او مؤسس سازمان زنان ایران و همسر نورالدین کیانوری دبیرکل سابق حزب توده ایران بود و سال*هایی را نیز صرف مبارزه سیاسی کرد. 

مریم فیروز پس از وقایع مربوط به کودتای ۲۸ مرداد، سال*های طولانی را در مهاجرت به سر برد و پس از انقلاب به ایران بازگشت. پیکر مریم فیروز امروز صبح در گورستان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

یکی از نزدیکان خانم فیروز به زمانه گفت خاکسپاری ایشان با دخالت ماموران وزارت اطلاعات در اولین ساعات بامداد پنج*شنبه صورت گرفته است.
مراسم تشییع فیروز در سکوت کامل خبری برگزار و پیکر وی در نزدیکی قبر همسرش، نورالدین کیانوری دفن شده است.

منابع* آگاه و نزدیک به فیروز در ایران هنوز به*طور رسمی مرگ وی را تائید نکرده*اند.

براساس اطلاعیه*ای که در تارنمای «اخبار روز» منتشر شده، علت اصلی این سکوت خبری ممانعت از آثار احتمالی این خبر بر انتخابات روز جمعه ایران اعلام شده است. ادعایی که هنوز تائید نشده است.

یادداشت مسعود بهنود، نویسنده کتاب «این سه زن» در این*باره

مریم فیروز (متولد ۱۲۹۲ خورشیدی در تهران) دختر عبدالحسین فیروز (فرمانفرما) از فعالان سیاسی و ادبی ایران در دوره پهلوی و از مخالفان رژیم سلطنتی بود.

پدر او فرمانفرما، حاکم ، وزیر و رئیس*الوزرای معروف دوره قاجار و از متمولین تراز اول ایران بود. پس از مرگ پدر و جدایی از شوهر اول، منزل مریم فیروز محفل شعرا و ادبا و نویسندگان و مرکزی برای توسعه افکار سوسیالیستی شد.

فیروز بعداً به عضویت حزب توده در آمد در سال ۱۳۲۳ با نورالدین کیانوری ازدواج کرد. پس از مهاجرت به شوروی و آلمان شرقی این زوج در زمان انقلاب ۵۷ به ایران بازگشتند. مریم فیروز